1. İnstitutlar

1. İnstitutlar

1.1 Siyasi mühit

    1.1.1 Siyasi sabitlik və şiddətin olmaması

      Biznes əməliyyatlarına təsir edən siyasi, hüquqi, əməliyyat və ya təhlükəsizlik risklərinin ehtimalını və şiddətini ölçən indeks. Ballar illikdir və standartlaşdırılır.

Mənbə: IHS Markit, Country Risk Scores, aggregated for end Q1, Q2, Q3 and Q4 2020.

     1.1.2 Hökumətin effektivliyi

      Bu göstərici ictimai xidmətlərin və dövlət qulluğunun keyfiyyətini, siyasi təzyiqlərdən asılılıq dərəcəsini, siyasətin formalaşmasını və həyata keçirilmə keyfiyyətini, habelə hökumətin bu siyasətlərə sadiq qalma etibarını əks etdirir. Göstəricilər standartlaşdırılmışdır.

Mənbə: World Bank, Worldwide Governance Indicators

1.2 Tənzimləmə keyfiyyəti

1.2.1 Tənzimləmə keyfiyyəti

      Bu göstərici hökumətin özəl sektorun inkişafına imkan verən və təşviq edən düzgün siyasət və qaydaları formalaşdırmaq və tətbiq etmək qabiliyyətini əks etdirir. Göstəricilər standartlaşdırılmışdır.

Mənbə: World Bank, Worldwide Governance Indicators

1.2.2 Qanunun aliliyi

      İştirakçıların cəmiyyət qaydalarına nə dərəcədə etibar etmələri və onlara əməl etmələri, xüsusən də müqavilələrin icrasının keyfiyyəti, mülkiyyət hüquqları, polis və məhkəmələr, habelə cinayət və zorakılıq ehtimalı ilə bağlı təsəvvürlərini əks etdirən indeks. Ballar standartlaşdırılıb.

Mənbə: World Bank, Worldwide Governance Indicators

1.2.3 İşdən çıxarılma xərcləri

      İşdən çıxarılma xərcləri, ixtisara düşən işçinin işdən çıxarılması zamanı ödənilməli olan, əvvəlcədən bildiriş tələblərinin xərclərinin və işdən çıxarılma ödənişlərinin dəyərini ölçür, əmək haqqı həftələr ilə ifadə edilir.

Mənbə: World Bank, Doing Business 2020, Comparing Business Regulation in 190 Economies.

1.3 Biznes mühiti

1.3.1 Biznesə başlamanın asanlığı

       İqtisadiyyatların biznesə başlama asanlığı üzrə reytinqi onların xallarının çeşidlənməsi ilə müəyyən edilir. Dünya Bankının “Doing Business” hesabatında sahibkarın sənaye və ya kommersiya biznesinə başlaması və rəsmi fəaliyyət göstərməsi üçün rəsmi olaraq tələb olunan və ya praktiki olaraq həyata keçirilən bütün prosedurlar, habelə bu prosedurların tamamlanması üçün vaxt, xərclər və ödənilmiş minimum kapital qeyd olunur. Bu prosedurlara bütün lazımi lisenziyaların və icazələrin alınması, şirkət və işçilər üçün müvafiq orqanlar tərəfindən tələb olunan bildirişlərin, yoxlamaların və ya yazıların doldurulması daxildir.

Mənbə:  World Bank, Doing Business 2020, Comparing Business Regulation in 190 Economies

1.3.2 Müflisləşməni rəsmiləşdirməyin asanlığı

       Doing Business yerli hüquqi şəxslərlə bağlı müflisləşmə prosedurlarının vaxtını, dəyərini və nəticəsini öyrənir. Bu dəyişənlər yenidən təşkil, ləğvetmə və ya borcun icrası (girov və ya mükəlləfiyyət) prosedurları vasitəsilə təminatlı kreditorlar tərəfindən bərpa edilmiş vəsaitlərin bərpa dərəcəsini hesablamaq üçün istifadə olunur. Müflisləşmə göstəriciləri üçün məlumatlar yerli müflisləşmə üzrə praktikantlar tərəfindən cavablandırılan sorğu vərəqələrindən əldə edilir, eyni zamanda qanun və qaydaların, habelə müflisləşmə sistemləri haqqında ictimai məlumatların öyrənilməsi yolu ilə toplanır.

Mənbə:  World Bank, Doing Business 2020, Comparing Business Regulation in 190 Economies.